Avatar
12 April 2018 - Marijke Verbeek plaatste:

Reactie GGZ Nederland wachttijden: gerichte actie en leren van goede voorbeelden

GGZ Nederland vindt iedere patiënt die langer dan noodzakelijk en verantwoord moet wachten op geestelijke gezondheidszorg, er één te veel. Het is daarom positief dat, op drie regio’s na, de gemiddelde wachttijd in de gespecialiseerde ggz voor alle aandoeningen samen binnen de treeknormen ligt. Dit blijkt uit de Informatiekaart wachttijden ggz van de Nederlandse Zorgautoriteit.

 

De inzet en bereidheid van ggz-aanbieders en zorgverzekeraars om echt iets te doen aan het wachttijdenprobleem is heel duidelijk zichtbaar. Er wordt hard gewerkt aan het terugdringen van de wachttijden en er zijn nog drie maanden te gaan totdat de verstrijkingstermijn van juli bereikt is.

Resulaten

Op verschillende manieren is en wordt door ggz-aanbieders hard gewerkt om wachtlijsten weg te werken. Wachtlijsten worden geactualiseerd, er is meer inzet van e-health, zoals een digitale polikliniek en gebruik van apps voor mensen die wachten of helpen mensen sneller uit te laten stromen, interne werkprocessen zijn kritisch bekeken. De aandacht voor wachttijden laat bijvoorbeeld de volgende resultaten zien:

  • Zorgaanbieders verbeteren hun zorg continu. Alle teams van de divisie specialistische behandeling en diagnostiek van Dimence hebben aan de hand van het behandelproces (instroom, behandeling, evaluatie, uitstroom) bottleneck in kaart gebracht en daar waar ze direct invloed op hadden, verbeteringen aangebracht. Met dezelfde capaciteit kunnen nu bijna 600 patiënten extra in behandeling worden genomen (verschil 2016-2017).
  • Zorgaanbieders zetten hun behandelcapaciteit efficiënter in. Zo biedt de Parnassia Groep voor cliënten met ADHD steeds meer behandeling in groepen aan. Op basis van deze groepsbehandelingen wordt beoordeeld of extra individuele behandelingen nodig zijn. Met minder hulpverleners kunnen hierdoor meer cliënten behandeling krijgen. Dit zorgt voor een grote daling in de wachtlijsten en wachttijden. Wel ziet de zorgaanbieder nu een grotere toestroom van cliënten met ADHD doordat huisartsen door de kortere wachttijd weer eerder doorverwijzen naar deze aanbieder.
  • Overbrugging wachttijd. Waar de wachttijd niet direct oplosbaar is, wordt deze zo goed mogelijk overbrugd. Zo bespreekt Arkin met verwijzers en cliënten wat er nodig is om de wachttijd voor intake verantwoord te overbruggen. Is er een spoedintake nodig? Of tijdelijke inzet van een ander team? Is overbrugging mogelijk door de crisisdienst, POH-GGZ of de huisarts of is doorverwijzen naar een collega-instelling aan de orde? Ook voor de wachttijd voor behandeling worden er afhankelijk van de zorgvraag diverse mogelijkheden geboden: voorrang, speciale overbruggingsmodules, e-health of overbrugging door de POH-GGZ of de huisarts.

GGZ Nederland pleit voor de aanpak van de volgende zaken:

  • Oplossingen krapte op arbeidsmarkt

De krapte op de arbeidsmarkt leidt tot personeelstekorten voor bepaalde beroepsgroepen, en draagt bij aan het wachttijdenprobleem. De vergrijzing slaat toe in de sector, er gaan steeds meer mensen met pensioen die onvoldoende vervangen kunnen worden door nieuwe werknemers. Veranderingen in de geestelijke gezondheidszorg, leiden tot een groeiende vraag naar hbo- en academisch opgeleid personeel. GGZ Nederland pleit voor uitbreiding van de opleidingscapaciteit om in de nabije toekomst  meer academisch geschoolde professionals te krijgen. Ook is het nodig dat het Stagefonds meer middelen krijgt, zodat er meer stageplekken gecreëerd kunnen worden voor hbo-studenten.

Een toenemend gebrek aan (regie)behandelaren leidt ertoe dat de wachttijden voor intake en/of behandeling boven de norm zijn gekomen. Het gebrek aan collega’s zorgt ook voor een verhoging van de werkdruk bij de achterblijvende collega’s en veroorzaakt risico op uitval en nog minder behandelcapaciteit. Deze vicieuze cirkel moet worden doorbroken door investeringen in de arbeidsmarkt.

  • Experimenteer- en regelruimte op inzet behandelaren

In de beleids- en nadere regels van de NZa is precies omschreven welke beroepen in de ggz regiebehandelaar kunnen zijn, wie mede-behandelaar en welke beroepen hun inzet mogen declareren. De ervaringsdeskundige levert bijvoorbeeld bewezen meerwaarde in de zorg, maar wordt onvoldoende ingezet omdat er geen financieringstitel is. Vaste regels staan innovatie en flexibiliteit in de weg, waardoor nieuwe beroepen of zij-instromers geen kans krijgen. Regel- en experimenteerruimte is nodig om incidenteel of via experimenten een ruimere inzet van regie- en medebehandelaren toe te staan. Daarnaast is een financieringstitel voor de ervaringsdeskundige nodig in de Zvw. Ook gemeenten kunnen investeren in zorg door ervaringsdeskundigen.

  • Aanpak regeldruk

Professionals zijn te veel tijd kwijt met administratie. Door de regeldruk in de ggz te verminderen, wordt de sector aantrekkelijker om in te werken. Voor werknemers vormen de grote administratieve lasten- en regeldruk aanleiding om niet (meer) in de sector te werken en vaker voor het zzp-schap te kiezen. De grote administratieve lastendruk leidt tot hoge werkdruk en tot minder werkplezier, omdat het afleidt van het zorginhoudelijk vak. Bovendien kunnen professionals minder cliënten zien doordat zij te veel tijd kwijt zijn met administratie. Om de lastendruk tegen te gaan is GGZ Nederland de landelijke campagne regelgekte.nl gestart. Het realiseren van de actiepunten uit het manifest vraagt inspanningen van alle partijen.

Media

Jacobine Geel, voorzitter van GGZ Nederland, werd verschillende keren geïnterviewd over de aanpak van wachttijden in de ggz.

  • Het NOS Journaal besteedde op 11 april aandacht aan het onderwerp. Voor de acht uur uitzending klik hier, item start na 12 minuten.
  • Voor het interview op BNR Nieuwsradio, klik hier.
  • Ook zijn er twee interviews gegeven op NPO Radio 1, te raadplegen via Gemist Kies het NPO Radio 1 Journaal tussen 06:00-09:30u:
    • Jacobine Geel gaf een interview tussen 09:00-09:30, vanaf minuut 06:00
    • Staatssecretaris Paul Blokhuis gaf een interview tussen 08:00-09:00. Het interview is te horen vanaf minuut 37:00.
Om te kunnen reageren dien je geregistreerd en ingelogd te zijn. Klik hier om in te loggen. Ben je nog geen lid van GGZ connect dan kun je je hier gratis registreren.