Avatar
11 December 2017 - Niels Schepers plaatste:

“Succesvol veranderen door focus op maatschappelijk thema’s”

Verandering in de ggz is nodig. En verandering is weerbarstig. Zoveel is de afgelopen jaren wel gebleken.  We hebben op verschillende gebieden gezien dat de intenties heel goed waren. Denk aan de initiatieven rondom het inzetten op patiënteffect. Denk aan het verder vormgeven van samenwerking met gemeenten. Of denk aan het realiseren van een goed aanspreekpunt voor verwarde personen in de samenleving.

Hoe goed de intenties ook waren, toch blijkt dat er tussen droom en daad veel bezwaren zijn die verandering tegenhouden. De lakmoesproef is het moment dat de goede intenties moeten worden omgezet in daden. Dan bleken mensen toch de oorspronkelijke doelen te vergeten, hun eigen belang voorop te zetten en niet over hun schaduw heen te stappen om het gedeelde belang na te streven.

Oplossing schuilt in probleem

Mijn analyse is dat dat onder andere komt doordat betrokkenen de inhoud van de verandering niet echt hebben doorleefd en er daardoor ook niet intrinsiek achter staan. En daarin schuilt tevens de oplossing. We moeten niet te snel in instrumenten vluchten en daarover discussiëren. De eerste stap voor het oplossen van een bepaald maatschappelijk probleem is dat er volstrekte overeenstemming moet zijn over wat het probleem is en hoe het probleem moet worden aangepakt. Dat klinkt misschien logisch, maar het is vaak niet vanzelfsprekend. Er is in de ggz bijvoorbeeld te vaak geen eenduidige mening over wat een goede behandelmethode is.

Ervaringen in andere sectoren in de zorg laten zien dat zo’n inhoudelijke aanpak vruchten afwerpt. Neem de medisch specialisten als voorbeeld. Daar is eerst een heel goede discussie gevoerd over hoe kwaliteit en doelmatigheid naadloos kunnen samengaan. Pas toen daarover echte overeenstemming bestond kon met succes een veranderingstraject worden ingezet.

Visie op informatiebeleid

Die les moeten we ook in de ggz op het netvlies houden. Een visie op de waardegedreven zorg is een prima paraplu voor het informatiebeleid. Een visie op welk informatiebeleid we nodig hebben om de patiënt centraal te zetten is ook nuttig. Maar de doelstellingen achter die visie komen alleen dichterbij vanuit volmondige overeenstemming over hoe we maatschappelijke thema’s aanpakken. Als we dat niet doen, dan zullen we onze tanden erop stuk bijten in de praktijk. En dan krijgt het concept waardegedreven zorg en de daarmee samenhangende instrumenten ongetwijfeld de schuld.

Conclusie: we moeten de verandering dus aanpakken per maatschappelijk thema – variërend van bijvoorbeeld goede en tijdige zorg voor de EPA-doelgroep  tot hoe zorgen we voor een goede overgang van 18- naar  18+  – en daarbij de inhoud laten bepalen door om tafel te gaan met de groepen mensen die er ook echt zelf mee te maken hebben, de kennis bezitten en ook het vermogen hebben een echte bijdrage te leveren aan de oplossing. Ook al omdat ‘dé ggz’ niet bestaat: de variëteit aan problemen en behandelmethoden is groot. Niet alles met iedereen bespreken dus.

Rol ministerie

Wij gaan niet centraal verzinnen waar en hoe de vernieuwing van de ggz moet plaats vinden. Dat moet ook bottom up vanuit de sector komen. Daar weten ze waar de buikpijn zit, veel beter dan dat wij dat weten. Onze rol is deze visie uit te dragen en te stimuleren. We doen dat voor een deel bijvoorbeeld met ons VIPP-programma, om patiënten toegang tot hun gegevens en eHealth te bieden, waarin we zowel de voorlopers met mooie toepassingen als de achterblijvers prikkelen en financieel ondersteunen. Dat programma is echter alleen maar een middel. Het start bij de sector die zelf aan het werk gaat. We bieden hen dan ook veel ruimte. 

“Succesvol veranderen door focus op maatschappelijk thema’s”
Om te kunnen reageren dien je geregistreerd en ingelogd te zijn. Klik hier om in te loggen. Ben je nog geen lid van GGZ connect dan kun je je hier gratis registreren.