Avatar
2 januari 2018 - Beverley Rose plaatste:

Arbeid als medicijn. Lees wel eerst de bijsluiter! Volgens Ard van Oosten

Arbeid als medicijn. Lees wel eerst de bijsluiter!

 

19 december 2017

Drs. Ard van Oosten, MScBA is werkzaam als psychiater, bedrijfskundige en onderzoeker. Hij is lid van het convenantteam UWV GGZ en was projectleider van de generieke module ‘Arbeid als medicijn’. Deze module helpt patiënten, behandelaren en andere betrokken professionals om werk in te zetten bij de behandeling en het herstel van psychische problemen. Arbeid is een goed medicijn, maar zoals dat voor alle medicijnen geldt: lees wel eerst de bijsluiter! We praten daar over door met Ard Van Oosten. “Belangrijk is om te weten welke betekenis werk heeft voor iemand. Dat is namelijk niet voor iedereen hetzelfde.”

In april 2017 werd de module ‘Arbeid als medicijn’ gepubliceerd door het Netwerk Kwaliteitsontwikkeling GGZ. De module helpt bij het op gang brengen van het gesprek over werk tussen mensen met psychische problemen en hun behandelaar en/of andere betrokken professionals. Onlangs schreven Lex Burdorf en Ard van Oosten voor het Tijdschrift Positieve Psychologie (TPP) het artikel ‘Arbeid als medicijn; Vergeet de bijsluiter niet!’. Daarin gaan ze in op de achtergrond, werking en bijwerkingen van arbeid als medicijn. 

Noodzakelijk kwaad?

Ard van Oosten licht die bijsluiter toe. Je kunt niet zomaar stellen dat alle werk in alle omstandigheden goed is voor cliënten met een psychische aandoening, zegt hij. Het begint bij kennis. De GGZ-behandelaar moet weten of een patiënt werk heeft, wat voor werk dat is, vast, tijdelijk of zelfstandig. En vooral: wat werk betekent voor die persoon. Dat geeft de mogelijkheid om werk op een goede manier te verwerken in het behandelplan. Niet iedereen hecht immers dezelfde waarde aan werk, aldus Van Oosten. “Persoonlijk vind ik mijn werk leuk en doe het graag. Maar vaak wordt door behandelaars en begeleiders het eigen beeld van werk overgeplant op de cliënt. Terwijl voor hem of haar werk misschien alleen een manier is om geld te verdienen, een noodzakelijk kwaad. Een goede vraag vind ik wat dat betreft: als je morgen de hoofdprijs in de staatsloterij zou winnen, wil je dan blijven werken?” Waardenvrijheid is niet 100% mogelijk, maar Van Oosten streeft ernaar zo neutraal mogelijk te kijken naar de werkwensen van een cliënt.

Overleg!

Wat bepaalt nu of werk wel of niet positief is in de behandeling? Van Oosten waarschuwt dat gemeenten, UWV en GGZ beducht moeten zijn voor drie dingen.

  • Onderschatting van de cliënt. Van Oosten geeft het voorbeeld van een cliënt met posttraumatische stressstoornis (PTSS). “Als je eerst doorvraagt naar het trauma kan het zo zijn dat ter plekke de klachten ernstig versterkt worden omdat oud zeer geraakt wordt. Je kunt dan een heel verkeerd beeld krijgen van de mogelijkheden die er voor de cliënt zijn. Niet direct naar oorzaken van uitval vragen maar eerst tijd besteden aan wat wel mogelijk is was hier veel beter geweest, dan had je direct een veel sterkere kant van betrokkene gezien.”
  • Overschatting van de cliënt. Sommige mensen hebben een sterk overtrokken beeld van zichzelf en de eigen mogelijkheden. Als een werkbegeleider dan vraagt hoe het gaat, is het antwoord: fantastisch! Maar het gaat wel keer op keer mis in het werk. Het is dan belangrijk dat je overlegt met iemand die betrokkene goed kent om te voorkomen dat er te veel gevraagd wordt wat uiteindelijk niet haalbaar is. 
  • Timing. Soms wil de ene begeleidende ‘partij’ sneller dan de andere. Bijvoorbeeld: UWV vindt dat iemand kan werken, de GGZ is van mening dat het daar nog te vroeg voor is. Het enige wat hierin helpt is: contact, met elkaar praten. Te snel aan het werk is niet goed, maar te lang wachten kan ook verkeerd uitpakken. Tegengestelde adviezen en aanpakken zijn funest, dan weet de cliënt niet waar hij of zij aan toe is. 
Arbeid als medicijn. Lees wel eerst de bijsluiter! Volgens Ard van Oosten
Om te kunnen reageren dien je geregistreerd en ingelogd te zijn. Klik hier om in te loggen. Ben je nog geen lid van GGZ connect dan kun je je hier gratis registreren.